TRỢ TỪ 「の」ĐỐI CHIẾU TIẾNG NHẬT - TIẾNG VIỆT - Lê, Quang Huy (Tạp chí Khoa học HUFLIT, 2024)
Bài báo này trình bày phương pháp dịch cấu trúc danh từ bổ ngữ "N1のN2" từ tiếng Nhật sang tiếng Việt trong hệ thống dịch máy Nhật-Việt. Trong tiếng Nhật, khi một danh từ được bổ nghĩa bởi một danh từ khác, 「の」 gần như luôn được sử dụng để liên kết hai danh từ. 「の」thể hiện nhiều mối quan hệ ý nghĩa khác nhau giữa hai danh từ: danh hóa bổ ngữ động từ, danh hóa bổ ngữ định ngữ của danh từ vị ngữ, chỉ sự sở hữu hoặc toàn bộ/một phần, v.v. Trong tiếng Việt, dựa trên mối quan hệ ngữ nghĩa giữa hai danh từ, cấu trúc này sử dụng nhiều giới từ khác nhau (ở, có, của, v.v.) và được chia thành nhiều hình thức biểu đạt với các trật tự từ khác nhau. Các vấn đề tương tự cũng xảy ra khi dịch từ tiếng Nhật sang tiếng Anh (sử dụng nhiều giới từ khác nhau như at, in, with, v.v.). Cho đến nay, đã có rất nhiều nghiên cứu về "N1のN2" từ góc độ ngôn ngữ học, nhưng hầu hết các nghiên cứu này chỉ tập trung vào cặp ngôn ngữ Nhật-Anh. Với tiếng Việt là ngôn ngữ đích, bài báo này có thể được xem là nghiên cứu đầu tiên giải quyết vấn đề này trong dịch máy Nhật-Việt.