12 Tái cấu trúc quy phạm xung đột pháp luật về quyền sở hữu tài sản số trong tư pháp quốc tế

Abstract

Sự xuất hiện của tài sản số với đặc tính phi vật thể và phi lãnh thổ đã làm lung lay nền tảng của quy tắc  “Lex rei sitae” trong tư pháp quốc tế. Bài viết phân tích giới hạn của quy tắc này và so sánh các mô hình pháp lý quốc tế nhằm xác định luật áp dụng cho quyền sở hữu tài sản số xuyên biên giới. Nghiên cứu dựa trên phương pháp phân tích, so sánh, tập trung vào ba hướng tiếp cận: mô hình của UNIDROIT, UCC Hoa Kỳ và Ủy ban Luật pháp Anh. Kết quả cho thấy cần thay thế yếu tố “nơi tọa lạc” bằng yếu tố “kiểm soát” để phản ánh thực chất mối liên hệ giữa chủ thể và tài sản số. Từ đó, tác giả đề xuất lộ trình hai bước cho Việt Nam: sửa đổi Bộ luật Dân sự để công nhận tài sản số và ban hành quy phạm xung đột đặc thù theo mô hình UNIDROIT. Nghiên cứu khẳng định việc tái cấu trúc quy tắc xung đột là điều kiện cần thiết để Việt Nam hội nhập pháp lý trong kỷ nguyên kinh tế số.